Co mogłoby zostać źródłem niekończącego się stresu?
24 lutego 2022 roku życie obywateli Ukrainy uległo wielkiej zmianie. Wojna przyszła do naszych domów. Ta niewybaczalna zbrodnia przeciwko ludzkości, o której słyszeliśmy tylko podczas zajęć z historii, okazała się naszą nową rzeczywistością.
Nie ma takiego Ukraińca, który przez ostatnie 11 miesięcy nie doświadczyłby pełnej gamy emocji: strachu, lęku, rozpaczy, paniki i złości. Psychologowie rekomendują, by nie starać się panować nad swoimi emocjami, lecz pozwolić im przez Ciebie przejść. Jeśli niepokój nie opuszcza Cię i uniemożliwia wykonywanie obowiązków, musisz coś z tym zrobić.
Oprócz uczucia strachu o bezpieczeństwo bliskich, niepewność jest główną przyczyną stresu. Nie mamy pojęcia, co może wydarzyć się jutro, na co się przygotować, a tym bardziej nie możemy planować życia tak, jak w czasach pokoju. Z powodu stresu ludzie mają problemy z krytycznym myśleniem, przez co ich działania stają się niezwykle instynktowne.
Ze względu na to, że wojna wciąż trwa, krótkotrwała sytuacja stresowa zmienia się w długotrwały stres, który może doprowadzić do wyczerpania psychicznego. Osoba psychicznie zmęczona nie jest w stanie racjonalnie odbierać informacji, przez co nawet neutralne wiadomości mogą wydawać się czymś negatywnym. W takich warunkach nasz organizm ulega znacznemu osłabieniu, co skutkuje różnymi zaburzeniami somatycznymi. Nadszedł czas, aby nauczyć się, jak samodzielnie odnaleźć wewnętrzny spokój, ustalić nowe cele i wyjść ze stanu stresu.
Jak zminimalizować wpływ stresu
1. Uznaj uczucia, które przeżywasz
Uznaj jaki wpływ mają na Ciebie sytuacje życiowe. Uznać — oznacza pozwolić nagromadzonym uczuciom wyjść na zewnątrz. Nie wstydź się płakać, bo to jest reakcja emocjonalna na tragiczne wydarzenie. Moja przyjaciółka opowiadała mi, że po przeprowadzce z Kijowa do Niemiec po raz pierwszy w czasie wojny płakała, gdy została sama ze sobą. W celach terapeutycznych radzę nie ukrywać swoich uczuć, a pozwolić im się pokazać.
2. Porozmawiaj o tym, co wywołuje u Ciebie lęk
Spróbuj znaleźć wsparcie w ludziach, którzy przechodzą przez podobne lub dokładnie takie same problemy, jak Ty. Sprzyja to tworzeniu poczucia jedności. Nie bój się mówić o sobie i w żadnym wypadku nie zamykaj się na świat. Według badań przeprowadzonych przez amerykańskich psychologów wojskowych, rozmowy z innymi ludźmi pomagają zmniejszyć poziom stresu. Porozmawiaj z kimś, komu ufasz: przyjacielem, członkiem rodziny, kolegą lub terapeutą. Jeżeli czujesz się przytłoczony, po prostu poproś o pomoc i nie będzie to oznaką słabości.
3. Zadbaj o swoje zdrowie fizyczne i zajmij się rutynowymi sprawami
Ponów rutynowe działania w takim zakresie, w jakim pozwalają na to Twoje nowe warunki. Dołóż wszelkich starań, aby przywrócić swój tryb życia. Zajmij się bieganiem, chodź spać przed 23:00, trzymaj się harmonogramu. Dobrze zbudowany harmonogram jest gwarancją ochrony przed wypaleniem. W naszej naturze leży wyznaczanie celów na najbliższą przyszłość. Postaraj się zrobić plan na najbliższe 2 dni i przestrzegaj go. Dzięki temu nie będziesz ulegać zewnętrznym presjom. Przy braku planu ryzykujesz, że staniesz się ofiarą zmęczenia emocjonalnego.
4. Mniej korzystaj z mediów
Każdego dnia z różnych powodów śledzimy niekończący się strumień wiadomości. Głównym powodem jest niepohamowana chęć kontrolowania sytuacji. Ogranicz czas, który spędzasz na czytaniu nowości. Stwierdziłem, że po 20 minutach oglądania wiadomości czuję ciężkość w ramionach i szyi, jakbym miał na sobie żołnierski mundur.
5. Zrób coś pozytywnego
Namaluj jakiś obraz, pójdź na występ komediowy, odwiedź muzeum lub po prostu weź gorącą kąpiel. Okaż więcej życzliwości i uwagi dla siebie. Dobrym sposobem na wyjście ze stresującej sytuacji jest udział w aktywnościach, które sprzyjają budowaniu solidarności i zachęcaniu do życia. Okazywanie wsparcia osobom z otoczenia może również pomóc w zapobieganiu depresji. Oddaj krew potrzebującym, zbieraj paczki dla żołnierzy, porozmawiaj z przyjacielem lub sąsiadem, który przeżywa trudny czas.
Możliwe, że wojna lub mniej globalne problemy zniszczyły Twoje poczucie godności i siłę ducha. Pamiętaj, że mimo wszystko pozostajesz osobą z własnym wewnętrznym światem. Przypomnij sobie, że jesteś bardzo cenny i ważny, zarówno dla swoich bliskich, jak i dla siebie. Chciałbym, aby każdy, kto doświadczył koszmaru wojny lub goryczy mniejszych problemów życiowych, odrodził w sobie chęć do życia i bycia aktywnym członkiem społeczeństwa.
Autor: Lev Ruts, student dziennikarstwa, obecnie od 6 lutego 2022 r. przebywa w Odesie, studiuje zdalnie na SWPS Uniwersytecie Humanistycznospołecznym
Literatura polecana:
- Nina Ogińska-Bulik, Zygfryd Juczyński – “Osobowość stres a zdrowie”, wyd. Difin, Warszawa 2010, wydanie 2 uzupełnione
- https://moz.gov.ua/article/health/jak-vporatisja-zi-stresom-pid-chas-vijni- (Jak radzić sobie ze stresem w czasie wojny), viewed: 13 stycznia 2023
Autor: Lev Ruts